reflecties
wekelijkse columns · bij elke column een van mijn werken
onder het oppervlakbeweeg eroverheen · klik op een thema
de logica van geluk
Deze is speciaal voor jou, Chris… dank je.
Hoe schrijf je over geluk, zonder meteen pathetisch te worden. Ik werd door een goede vriend, die ook mijn verhalen leest, aangezet om daar eens over na te denken. Het toeval wil dat ik eerder (veel eerder) in de tijd al eens bij mijn zusje een boek in handen had gehad, van een ex-werknemer van Google, als ik het mij goed herinner, die dacht de formule te hebben gevonden. Natuurlijk werd het boek een bestseller, want drinken uit de magische fontein van welvaart, voorspoed en welbevinden willen we allemaal. Of er ook daadwerkelijk handvatten werden aangeboden, kan ik me niet herinneren. Wat ik me wel herinner, is dat zijn achtergrond noemenswaardig is. Hij had namelijk zijn zoon verloren. Een jongen die midden in het leven stond en van wie hij als vader afscheid heeft moeten nemen in veel te korte tijd, en op veel te jonge leeftijd.
'With My Hair on Fire' – mixed media 29 x 42 cm | 2020 | SOLD
Projectificeren
daar maken we bij deze gewoon een woord voor ;-)
Met dit (nieuwe) woord kun je minimaal twee kanten op en in de praktijk blijkt dat ook wel. Het kan opgevat worden als de afgeleide van projecteren, waar ik gemiddeld meerdere keren per dag op betrapt kan worden. Ik bespaar je de details. In dit geval bedoel ik het concreet maken van de ideeën die door je hoofd gaan, door er een project van te maken. En dat is op zich niet zo'n verkeerde gewoonte, maar als je in mijn geval het ene project na het andere opzet, dan is er sprake van hopeloos overdrijven en een ietwat extreme uitoefening van een praktische tool die je bij de eindstreep kan brengen. (…)
‘Rainmaker’ - mixed media - 29 x 20,5 cm - 2023 | SOLD
HIER IS HET DAN
Mijn boek, Omaria, kwam afgelopen week van de band gerold, precies op tijd om klaar te liggen voor de boekpresentatie van gisteren. Wat was het fijn dat velen van jullie erbij konden zijn. Dat heeft me ontroerd en ik voelde me gesteund, zoals ik me ook ieder keer voel bij de berichtjes die ik hier en daar van jullie krijg als ik een post gedaan heb.
Nu ben ik geneigd direct door te stomen naar het volgende moment in de tijd, want er is altijd nog zoveel te doen en mijn hoofd stroomt over van de ideeën. Ik heb besloten dat niet te doen en juist stil te staan bij wat ik nu achter me heb liggen. De weg die ik bewandeld heb, de leermomenten en de mensen met wie ik het laatste stuk uiteindelijk heb afgelegd. Schrijven is iets wat je alleen doet en als je die ‘eigen wereld’ dan deelt, voelt het onwennig, een beetje gek en voor een kort momentje had ik het voor mezelf willen houden, het willen beschermen. Gelukkig heb ik dat gevoel niet vastgehouden. Omaria is vanaf nu voor iedereen toegankelijk en dat is VET COOL! (zou mijn zoon zeggen ;-)
‘Omaria’, eerste boek uit de serie De Nachtreizigers - Xandra Dupper
Rechtvaardigheid
Een groot rechtvaardigheidsgevoel klinkt bij uitstek als iets nobels, als iets wat gerechtvaardigd is, vind je niet? Zo sta ik er ook in en mijn kind en ik hebben beide precies dat. Een enorm groot rechtvaardigheidsgevoel. Maar de laatste tijd vraag ik me meer en meer af: wat houdt dat rechtvaardigheidsgevoel precies in? Wanneer heb je het en wanneer is het ook echt gerechtvaardigd om je erop te beroepen? In welke mate ook vooral.
Als ik namelijk eenmaal denk dat ik in mijn recht sta, aan de goede kant van het verhaal, dan graaf ik me als een pitbull in om de onderste steen boven te krijgen. Ieder detail, iedere observatie, iedere nuance moet aan bod komen en elk woord wordt door mij persoonlijk gewikt en gewogen. In dat proces vraag ik veel van een ander. Mij op zo'n moment proberen te volgen is voor vrijwel niemand haalbaar, want ik beweeg me als een forensisch rechercheur door het argument heen. Mij onderbreken heeft weer heel andere gevolgen, want ik heb de totale, voor mij complexe situatie bij lange na nog niet op tafel, dus even doorbijten nog. Ja, en dan rijst de vraag of met de fijne kam erdoorheen gaan je ook daadwerkelijk bij dat recht gaat brengen, nog voordat de ander instort van vermoeidheid en zijn of haar zenuwstelsel helemaal overspannen is geraakt. 'Agree to disagree' lijkt een zoveel volwassenere benadering van dit soort onenigheden.
‘Protecting’ mixed media | 21 x 30 cm | 2023
Painted Black
Toen ik het beeld 'Painted Black' maakte, heb ik als eerste een soort gevingerverfde ondergrond erbij gepakt, die mijn zoon op school een keer als pakpapier gemaakt had en wat hem betrof zo bij het oud papier kon. Ik verzamel werkelijk alles, want je weet maar nooit wanneer het ooit van pas gaat komen en zo zie je maar, dit afgedankte vodje van mijn allesdoener was precies wat ik nodig had voor mijn volgende project. De verf was er gewoon op gekwakt, hier en daar was het papier eronder nog zichtbaar, maar ik vond een stuk (exact uitgesneden) wat nog oké was, alleen te klein voor mijn smaak. Dus heb ik het op blauw karton geplakt en nieuwe uitsnedes gemaakt. Wat een heerlijk ongegeneerd kleurgebruik van zijn hand. Zelf had ik het niet zo durven doen, maar nu nam ik zijn uitdaging aan en ging met lichtblauw (lekker vloekend met lichtgroen en neonroze) verder op het reeds ingeslagen pad. (…)
‘Painted Black’ - mixed media 21 x 23 cm | 2025
AANVAARDING
Het woord is gevallen. Nu al meer dan eens. Keer op keer verrast het mij hoe eenvoudig het van de tong rolt van deze en gene, begeleid door zo'n blik die je het gevoel geeft dat je naïef en onervaren bent. Zo'n 'het-is-wat-het-is-blik' en dan met een klein beetje laatdunkendheid, alsof je dit zelf ook wel had kunnen bedenken. En als je heel eerlijk bent had je dit zelf ook kunnen bedenken, maar dat is precies het punt: je WILT dit niet bedenken. En deze en gene is op dreef met zijn of haar open deuren, je koopt er alleen HELEMAAL NIETS voor. Verzet, weerstand. Dat is wat je voelt. Dat is wat natuurlijk voelt als je in zo'n situatie zit. Je kent ze wel. De situaties die onwenselijk zijn. De situaties waar je echt niet op zit te wachten. De situaties waar je, als je pech hebt, ook nog eens zelf niets aan kunt doen; die er gewoon bij horen. Ja, hoor ik je denken, inderdaad, die situaties. Degene die nu geen enkele situatie voor de geest kan halen, is overduidelijk het voor-spek-en-bonenrondje aan het doen op deze aardbol. De rest is het stilzwijgend met me eens. Hier en daar is het leven niet altijd wat je ervan gehoopt hebt, toch? Zó, ik heb de toon gezet… Vanaf nu kan het alleen maar bergopwaarts gaan. Ik help het je hopen ;-) (…)
‘Against All Odds’ - mixed media 33 x 24 cm | 2025
Herinneren
Toen ik mezelf ooit, lang geleden, toestond om eindelijk iets in de kunsten te gaan doen in plaats van de volgende managementopleiding te volgen met een baangarantie, moest ik mezelf afvragen waarom. Dat vereiste de opleiding van mij, niet alleen tijdens psychologie, filosofie, mentorlessen waar we een visie moesten neerleggen en de themavakken, maar vooral in de nadagen van mijn opleiding toen ik aan de langdurige bevalling begon van mijn eindexamenwerk en het waarom als een soort te grote baby uit een te klein gaatje geperst moest worden. Sorry voor het lugubere plaatje, maar ik ben nu eenmaal visueel ingesteld. ;-) Het is helaas een goede omschrijving van de moeite die het me gekost heeft. Wat bleek? Het waarom vergde van mij eerlijkheid, openheid en boven alles kwetsbaarheid. Pfoeh, als ze het me op voorhand verteld hadden, dan had ik mijn portie aan Fikkie gegeven waarschijnlijk. Maar als je in het zevende jaar zit van een vierjarige opleiding, dan heb je genoeg porties doorgeschoven en wordt het tijd. Vooral mijn vader werd met de dag ongeduldiger en vreesde dat ik werkelijk geen enkele studie zou gaan afronden en hij inderdaad opgescheept zat met een dochter die niet in staat was ook maar 'iets' in haar leven af te maken. (…)
‘Herinneren’ - tekening 10 × 14 cm uit de collectie YOU and ME artwork (anoniem)
het eeuwige reizen
Een extreem winterse dag blijkt dé dag te zijn. Hij zag het al een poos aankomen, wist dat hij op het punt stond weer verder te reizen. Hij verlangde naar die plek, onderweg, waar het voelt als thuis en hij zichzelf veel beter begrijpt dan hier. Waar 'hier' is, wordt met het verstrijken van de jaren steeds onduidelijker voor hem. Toen hij hier net was ook, maar toen was het een andersoortige onduidelijkheid. Een zoekende... onderzoekende onduidelijkheid. Nu, in de winter van zijn leven, is het onduidelijke karakter omvattender, beduidender... Het zoeken heeft een einde gevonden. De onduidelijkheid is een feit gebleken dat steeds andere gedaanten aannam. Hij voelt zich er niet machteloos onder, eerder berustend. Zo is het hier op deze plek nu eenmaal en al die jaren hebben daar niets aan kunnen veranderen. (…)
‘Black Hole’ | (SOLD)
Rob dupper
Mijn schoonvader, Rob Dupper, is overleden. Zo plompverloren als ik het nu meld, is het ons ook overkomen. Het ene moment is hij een vanzelfsprekend deel van je leven, het andere moment is hij er niet meer. En dat is wat het leven is. Hij was zelf degene die daar altijd nuchter over sprak. Als in het verleden iemand was 'heengegaan' dan haalde hij betekenisvol zijn schouders op en zei iets in de trant van: 'Het is wat het is en het leven gaat door'. Hij was geen pieper. Hij had genoeg onder de leden om de hele dag uitgebreide verslagen te kunnen geven over het hoe en waarom van zijn lijden, maar hij repte daar met geen woord over. Je moest het uit hem trekken en er werd nooit over uitgeweid. Het is mooi als je zo in het leven staat, zo positief en anderen daarmee ontlast, maar je neemt het wel allemaal op je. Ik denk dat Rob dat deed. Hij nam het allemaal erbij, op zijn schouders, en vroeg niet om hulp. Hij kachelde gewoon door, kop ervoor en gaan. Het mooie was dat hij dat met een goed humeur kon doen, want plezier stond bij hem hoog in het vaandel. De schuine grapjes en zijn gulle lach zullen voor mij altijd onderdeel van de herinneringen zijn. (…)
‘Mata Hari’ mixed media | 40 x 29 cm (without frame) | 2023| was Robs lievelingsbeeld en heeft hij op zijn tachtigste van ons voor zijn verjaardag gekregen
de kunst van het klein houden
mijn voornemen voor 2026
Ik kijk al enige tijd geen journaal meer. Ik heb al twintig jaar geen televisie zelfs. Het is een bewuste keuze om me niet steeds bezig te houden met de dingen die anderen voor mij belangrijk maken en steeds weer in de herhaling gooien.
Ik zie je denken: 'Oh, ben jij er zo een. Lekker je hoofd in het zand steken terwijl om ons heen de wereld in brand staat.'
Ik begrijp die redenering, maar dat is niet wat ik doe. Ik ben wel degelijk op de hoogte van wat er om me heen gebeurt, maar kies bewust voor andere nieuwsbronnen en voor een lagefrequentie-input. Want waar jij en ik het wellicht wel over eens kunnen zijn: we hebben geen enkele invloed op wat er om ons heen op zo'n grote schaal gebeurt. (…)
animation of fragment ‘Rings in the Water’ 33 × 23,5 cm | 2018 (original in portfolio and blogpost)
vlindertje ‘ammenooitniet’
Soms opent geluk zich niet door harder te vliegen, maar door zachter te fladderen.
Vlindertje ‘Ammenooitniet’ vloog door een laag wolkendek heen en maakte zich druk. Hij had een lange reis gemaakt als rups die maar niet genoeg bladeren kon eten en steeds maar weer op zoek was naar iets om zijn buik te vullen. De donkere dagen in de cocon hadden hem neerslachtig en verdrietig gemaakt en het wachten leek voor eeuwig te duren. Vriendjes van hem hadden aangegeven dat het wachten het meer dan waard zou zijn.
Er gaat een wereld voor je open straks, zeiden ze.
Vlindertje ‘Ammenooitniet’ zag het helaas niet zo zonnig in. Dat bleek zelfs toen hij, na de lange zit in zijn veeeeel te kleine huisje, zijn gigantische blauwe vleugels mocht uitslaan en zonder enige oefening of aarzeling zomaar de lucht in fladderde. Want zo heet dat als je een vlinder bent: fladderen. Dat had hij al horen zeggen. Vliegen is iets totaal anders, werd hem ingefluisterd.
‘Wees maar blij dat je een fladderaar bent,’ zeiden ze er dan voldaan achteraan. (…)
animatie fragment van ‘…and then there was light!’ - 34 × 24 cm | 2019