Ik kom ze regelmatig tegen, zo ook deze week weer: van die mensen die ogenschijnlijk alles goed doen, maar wel steeds flinke porties ellende op hun bord krijgen. Ik geloof in spirituele ontwikkeling, en toch voelt het met regelmaat volkomen willekeurig: de ellende. Het hele idee van karma — krijgen wat je verdient, oogsten wat je zaait, of de overtreffende trap: wie wind zaait, zal storm oogsten — wil ik in dit stuk dan ook graag in twijfel trekken. Ik hoop niet tegen gevoelige schenen te schoppen, want die laatste uitdrukking komt rechtstreeks uit de Bijbel, en aan dat boek wil ik verder niets afdoen.
Het kan zijn dat de lieve mensen die ik op bezoek kreeg onbedoeld zaadjes hebben gezaaid die deze vervelende oogst hebben opgeleverd. Of helemaal anders: hoe beter ze het doen (en wat is beter, dat is vanuit ons gebrekkige perspectief moeilijk te zeggen), hoe meer shit ze te verwerken krijgen, zodat ze spiritueel de puntjes op de i kunnen zetten. En dan heb je nog de hardleerse exemplaren, aan wie het leven misschien steeds uitdagendere situaties voorschotelt, zodat ze niet om de spiegel heen kunnen. (De spiegels die ik tegenkom lijken enorm, dus wat zegt dat over mij?) Ik gooi maar wat balletjes op. Dat ik het antwoord niet heb, mag bij dezen duidelijk zijn.
De vraag die hier opdoemt — en het is er nogal een, die mijn kind trouwens ook regelmatig stelt, geloof het of niet — is: waarom zijn we hier op aarde? En wie was de eerste mens? En wat was er eerder, de kip of het ei? (Ahum… nu sla ik door. Al is het antwoord op die laatste wél te geven: het ei. De eerste kip kwam uit het ei van een vogel die nét nog geen kip was. Ja, flauw, ik weet het. En laten we eerlijk zijn: dit antwoord roept toch alleen maar meer vragen op?) Ik laat de kip en het ei even rusten, voor nu.
Met deze vragen lopen we tegen de allergrootste raadsels van het menselijk bestaan aan. En nu is het aan mij om ze in de komende alinea's te beantwoorden, zodat we deze moeilijke kwesties eens en voor altijd achter ons kunnen laten… Of ik ga in alle nederigheid een beetje onderzoek doen en kijken of we een paar richtingen kunnen uitstippelen, in verschillende smaakjes en kleurtjes, zodat we na dit stuk nog meer daaruit voortvloeiende vragen kunnen opstapelen. Ik moet me overgeven aan het laatste, ik ben ook maar een mens ;-)
Zoals alles in het leven moet ook dit behapbaar blijven, zodat we niet met z'n allen verzuipen in de materie — er blijft genoeg te leren over voor de volgende keer. Mijn prioriteit in deze reflectie ligt dus bij de vraag waarom die lieve, goede mensen die ik eerder noemde zoveel ellende te verduren krijgen. Dat gaat mij op dit moment het meest aan het hart. En wellicht heb ik het ook over jou, over jullie. Voel je vooral aangesproken — of juist niet, want dan behoor je tot de 'lucky few'.
Wat ik met mijn columns probeer te doen, is zaadjes planten. (Alweer die zaadjes; zou het een rode draad kunnen zijn?) Meer kan ik immers niet. Want zoals Socrates al zei: ik weet dat ik niets weet.
'Mysterious Mountains' – graphic print | digital mixed media art | 2012
Een beeld zegt vaak meer dan duizend woorden. Misschien is een parabel soms waarachtiger dan de werkelijkheid, kan geloof vele gedaanten aannemen, en waren de mensen van toen met meer wijsheid bedeeld dan wij nu… Soms komt het antwoord in een paar woorden die jij net even nodig had om weer verder te kunnen. Ik doe weleens de truc van de magische boekenkast: op een wanhopig moment, met een urgente vraag, trek ik een willekeurig boek uit de kast, sla het open waar het goed voelt, en lees de eerste passage waar mijn oog op valt. En meer dan eens kan ik die woorden rijmen met de situatie: ze brengen me iets, een stille boodschap, een klein zetje, een stukje inspiratie.
Dat wil ik nu met jullie testen. De vier verhalen hieronder gaan allemaal over een mosterdzaadje. Zonder te weten welk verhaal je gaat lezen, klik je een van de vier zaadjes aan, en je kijkt of het past bij hoe jij op dit moment in deze kwestie staat — hoe jij aankijkt tegen de ellende in de wereld, tegen karma en rekenschap. Ik hoor graag of deze truc je verder heeft gebracht, of de situatie op z'n minst een beetje heeft kunnen verzachten.