GEDULD

Geduld is het woord dat me maar vanuit mijn scherm blijft aankijken… verwachtingsvol. Het is slechts het begin, de eerste woorden van mijn column vormen zich voorzichtig en vragen om meer, om wat filosofische kanttekeningen, om perspectief, een andere kijk, context. Normaliter heb ik in een klein uurtje alles wat ik erover kwijt wil, mijn reflectie erop, wel op papier gezet. Maar het woord speelt met me, daagt me uit, maakt me onzeker. Ik word erdoor uit mijn comfortzone getrokken en heb al twee keer een heel ander onderwerp uitgekozen, zodat ik deze uit de weg kon gaan. Ik wil het niet onder ogen komen, wil me onttrekken aan wat eruit voort zal komen, aan wat waarschijnlijk de constatering gaat zijn: dat wachten, op anderen, op bevestiging, op aandacht, op medewerking, op een gevoel van erbij horen, op liefde… dat het allemaal neerkomt op hetzelfde. Je kunt het enkel en alleen uit jezelf putten, jezelf schenken, van jezelf verwachten, en mocht de ander aan willen haken, dan is dat de bonus, het extraatje. Geduld is het woord dat in de weg staat van mijn verlangen, verlangen naar meer, beter, groter, sneller… Geduld is de bewaker van tevredenheid, dankbaarheid, voldoening, acceptatie.

'With the Speed of Light' — mixed media in a wooden frame [experimental] | approx. 14 × 11 cm | 2025 — SOLD

(…) Het begin van mijn reflectie was gemaakt. Zie hier hoe ik het voor mezelf had opgezet: de val.

'Hoe schoon is de zaak van geduld? Geduldig zijn staat voor mij soms gelijk aan naïviteit, oftewel de wensgedachte dat het allemaal wel gaat gebeuren als je het tijd geeft, dat het heus wel voor elkaar komt als je maar geduldig bent. 'Waar wacht je nu eigenlijk nog op?' drukt precies uit wat ik hiermee bedoel. Gewoon geduldig wachten brengt je vaak nergens, of op een heel andere plek dan waar je wilt zijn. Er is wel degelijk actie nodig, een vooruitstuwende kracht. Alsof alles maar vanzelf gaat! Niet mijn ervaring, wel heel lang gehoopt hoor ;-) Maar als je de schone zaak van geduld beoefent, dan geef je het leven de kans zich voor je te ontvouwen, dan komt dat wat juist voor je is vanzelf op je pad. Dat heb ik al menigeen horen verkondigen, en het klinkt in mijn oren als een jaren-tachtig feelgood new-agegedachte die op geheel westerse wijze volledig uit zijn context geadapteerd is. Ook ik wil geloven dat je achterover kunt leunen en dat het dan allemaal goed komt. Maar zoals altijd is het weer een zaak van de middenweg vinden. Zucht. Ja, die voor mij onmogelijk te vinden middenweg. Langzaam vooruitgaan (maar toch echt wel vooruitgaan) en het leven de kans geven je bij te houden levert vaak interessantere situaties op dan het allemaal in de tijd uitgezet te hebben en knetterhard gas te geven met oogkleppen op. Babystapjes. Dat lijkt de manier te zijn.'

Helemaal van het padje was ik niet toen ik deze woorden schreef, als ik Thomas van Aquino mag geloven. Geduld mag namelijk geen onredelijke proporties aannemen. Hij stelt, al in de dertiende eeuw, dat dit het broertje is van nalatigheid en dat het goede mensen aanzet tot verkeerd handelen. Geduld mag hand in hand gaan met wijsheid, rechtvaardigheid en de moed om tot actie over te gaan. Want boosheid heeft wel degelijk een functie, waarschuwt hij, als er goede reden toe is. Mocht je dan niet boos worden, dan ben je in zijn ogen zondig. Hij wond er geen doekjes om, deze Thomas van Aquino — dominicaan, theoloog en filosoof, die de klassieke deugdenleer van Aristoteles met het christelijk denken verweefde en daarmee eeuwenlang de westerse filosofie heeft beïnvloed.

Afijn. Zo zwart-wit is het dus niet. Het begint me te dagen dat ik op sommige momenten iets buiten mezelf probeer te bemachtigen — en dat ik de ander vervolgens niet eens de tijd gun om door te krijgen wat ik wil, laat staan om er waardering voor te laten groeien.

Ik heb een klein boekje liggen, gekregen van iemand die ik als goede vriend beschouw. Het is een samengesteld boekje met brieven geschreven door Rainer Maria Rilke aan een jonge dichter. 'Wees geduldig met alles wat onopgelost is in je hart,' schreef hij, 'en probeer de vragen zélf lief te hebben, als gesloten kamers, als boeken in een vreemde taal. Zoek nu niet de antwoorden, want die kun je nog niet leven. Leef de vragen nu. Misschien leef je jezelf dan geleidelijk, zonder het te merken, op een verre dag het antwoord binnen.' Inzichten komen vaak pas heel geleidelijk tot je, zo ook de antwoorden op prangende levensvragen. Om exact die vragen te kunnen koesteren, is een vorm van geduld die mij nog niet was ingevallen.

Alles bij elkaar ontstaat bij mij de behoefte de kunst toch maar eens te gaan beoefenen. Het schijnt namelijk dat je het kunt leren, geduldig zijn. En wat ik boven alles in de gaten mag houden is dat ik het verlangen bij mezelf houd. Dat ik geen verwachtingen hoef te hebben buiten mezelf. En dan zou het nog best eens kunnen zijn dat mijn geduld op een bepaalde manier helemaal niet zo ver te zoeken is. Dat ik voor mijzelf juist alle tijd neem, misschien zelfs te veel tijd, waardoor het meest wezenlijke maar niet op gang komt. Namelijk de zelfacceptatie, het zelfbegrip en de zelfliefde. Want zo te zien heb ik anderzijds amper geduld voor mijn eigen ongeduld, mijn onzekerheid, mijn frustratie, mijn ongenoegen, mijn hunkering naar verbinding, naar acceptatie en het verlangen naar zelfverwezenlijking. Als ik daar nu eens het geduld voor op zou kunnen brengen, dat zou waarachtig een schone zaak kunnen zijn.

Goed nieuws! De verzendkosten van Omaria zijn gehalveerd. Je kunt het eerste boek uit de serie de Nachtreizigers nu voor € 4,95 thuisgestuurd krijgen. Met het tweede ben ik al behoorlijk onderweg, en het belooft op een heel andere wijze weer magisch te worden… Geduld ;-) voor de lezers die het eerste al uit hebben en zich afvragen waar 'Noah' blijft.