Read the columns in English

reflecties

wekelijkse columns · bij elke column een van mijn werken

onder het oppervlakbeweeg eroverheen · klik op een thema

reflecties, gezondheid Xandra Dupper reflecties, gezondheid Xandra Dupper

ZOETHOUDERTJE

Het woord werd rond 1800 voor het eerst gebruikt, als men de geschiedenisboeken mag geloven. Baby's die in die tijd maar bleven huilen, kregen een speen ingesmeerd met suiker of een suikerzakje om aan te sabbelen, en werden daar rustig van. Nu snap je de uitdrukking 'wat een zoet kind' misschien ook beter. Wat mij betreft wordt in dit hele kleine stukje geschiedenis al duidelijk hoezeer het gewenst was, toen al, om de mens (de hele kleine mens zelfs) — tijdelijk — zijn mond te snoeren. En suiker was daarvoor een probaat middel.

Waarom is suiker zo verleidelijk? De behoefte eraan is van existentiële aard en onze hersenen zijn erop geprogrammeerd. Lang geleden was iets zoets vinden, in de vorm van fruit, zeldzaam, en het betekende twee dingen: snelle energie en veiligheid (tijdelijke opheffing van honger). En ook hier komt het woord dopamine weer om de hoek kijken, want dat is het 'willen'-stofje dat wordt aangemaakt zodra er suiker het menselijke systeem binnenkomt. Het drijft je naar de beloning toe en het wekt je verlangen op, verlangen naar meer. De grap is dus dat we biologisch worden zoetgehouden door Moeder Natuur. Voor overleving is het namelijk belangrijk ernaar op zoek te blijven gaan. (Bittere planten daarentegen waren vaak giftig — geen neurologische beloning.) Een 'feilloos' systeem dat goed werkte toen we onze voeding nog uit de natuur haalden en de signalen van ons lichaam beter begrepen. (…)

'Beautiful Jungle' — digital art collage from the You + Me series | 90 × 90 cm | 2016

Meer informatie
reflecties, kunst en filosofie, gezondheid Xandra Dupper reflecties, kunst en filosofie, gezondheid Xandra Dupper

Cyclisch leven

Waarom is de ene week de andere niet, zoals we zo mooi zeggen? Ik weet niet hoe het jullie vergaat en ik hoop niet dat de mannen onder ons nu direct wat anders te doen hebben, omdat de cyclus hun toch niet aangaat, maar niets is minder waar, mannen. Alleen al het feit dat je met regelmaat te maken hebt met cyclische wezens (vrouwen), zou genoeg reden moeten zijn om nu op het puntje van je stoel te gaan zitten. Ik durf daarbovenop ook te beweren dat het jullie zelf in wezen net zo aangaat, zij het wat minder opvallend.

Ooit, honderden jaren geleden (het jaar 1582 om precies te zijn), besloot Paus Gregorius XIII dat we de dagen, weken en maanden inzichtelijk moesten zien te krijgen en er werd een kalenderjaar gecreëerd. Gek genoeg is daarbij niet gekeken naar de meest voor de hand liggende factor bij de telling: het wanneer van het opkomen en ondergaan van de zon, plus de fasen van de maan. Deze twee impactvolle hemellichamen werden deels terzijde geschoven en de telling werd in hun ogen 'logisch' tot stand gebracht, namelijk gericht op het agrarische jaar en later op de kerkelijke feestdagen. Pasen moest natuurlijk wel op de juiste dag vallen. (…)

‘Breathe’ - drawing - 27 x 21 cm | 2022

Meer informatie
reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper

Majestic Water

Op Omaria (uit het boek Omaria, De Nachtreizigers) heeft het water speciale krachten. Daar kwam ik tijdens het schrijven achter (dat heb je met intuïtief schrijven ;-) en de magie ervan heeft me uit mijn sokken geblazen. Nu blijkt, nadat ik tegen wat studies ben aangelopen, dat de realiteit er niet zo heel ver vanaf ligt, tenminste als ik bepaalde deskundigen mag geloven. Er is al veel onderzoek naar gedaan, maar het blijft een onontgonnen gebied en tot dusver kan niemand helemaal de vinger leggen op het 'gewone', zomaar uit de lucht vallende, van een berg afstromende of in je drinkglas bevindende goedje.

Toen ik enkele jaren geleden onderzoek deed naar water en vooral de kwaliteit van goed drinkwater, kwam ik bij een dame terecht die (ik hoop dat ik niet overdrijf) in totaal over de jaren heen 20.000 petrischaaltjes met een klein laagje water op specifiek beeldmateriaal had gelegd en daarna in de vrieskast. Stuk voor stuk leverde dat, nadat het een tijd later weer uit de vriezer kwam, een abstract beeld op in het ijs. Wat nu te zien was in het bevroren water, leek een schimmige herinnering te zijn van het beeld dat ze eronder had gelegd, keer op keer. Zij constateerde dat het water geheugen had. (…)

‘majestic water’ - mixed media - 33 x 24 cm | 2025

Meer informatie
reflecties, kunst Xandra Dupper reflecties, kunst Xandra Dupper

HUMOR

‘Ik ben nogal een serieuze vrouw, ben ik achtergekomen. En jullie misschien wel met mij. In mijn verhalen zit altijd een bepaald gewicht, gewicht dat op mij leunt en dat ik hoop te verlichten door te delen, door vragen te stellen, door te nuanceren en te ontleden, door erover te filosoferen. Alles bij elkaar ook nogal een serieuze zaak. De 'grap is', al is het voor mijzelf niet altijd grappig, dat mijn mannen (grote man, kleine man) veel beter te bereiken zijn met humor en zich het liefst naar de buitenwereld toe bewegen met humor. Ik ben op mijn man gevallen, voornamelijk omdat hij mij kan laten lachen en vrijwel iedere complexe situatie weet te verlichten met plezier, ook al is het niet áltijd op zijn plaats. Voor mijn zoontje geldt hetzelfde. Hij is nog jong en aan het uitvinden hoe humor het beste bedreven kan worden. Daarvoor moet hij natuurlijk oefenen, heel veel oefenen. Hij hanteert in zijn experimentele fase een behoorlijk breed spectrum dat reikt van slapstick, uitvergroten, leedvermaak tot woordgrapjes en zelfbedachte moppen. De intentie is in ieder geval plezier en één van de hoofddoelen, merk ik vaak op, is proberen mama aan het lachen te maken. Beide heren zijn daar zeer bedreven in. (…)

Did I climb the right ladder?’ - mixed media 68 × 32 cm | 2020

Meer informatie