Cyclisch leven
Waarom is de ene week de andere niet, zoals we zo mooi zeggen? Ik weet niet hoe het jullie vergaat en ik hoop niet dat de mannen onder ons nu direct wat anders te doen hebben, omdat de cyclus hun toch niet aangaat, maar niets is minder waar, mannen. Alleen al het feit dat je met regelmaat te maken hebt met cyclische wezens (vrouwen), zou genoeg reden moeten zijn om nu op het puntje van je stoel te gaan zitten. Ik durf daarbovenop ook te beweren dat het jullie zelf in wezen net zo aangaat, zij het wat minder opvallend.
Ooit, honderden jaren geleden (het jaar 1582 om precies te zijn), besloot Paus Gregorius XIII dat we de dagen, weken en maanden inzichtelijk moesten zien te krijgen en er werd een kalenderjaar gecreëerd. Gek genoeg is daarbij niet gekeken naar de meest voor de hand liggende factor bij de telling: het wanneer van het opkomen en ondergaan van de zon, plus de fasen van de maan. Deze twee impactvolle hemellichamen werden deels terzijde geschoven en de telling werd in hun ogen 'logisch' tot stand gebracht, namelijk gericht op het agrarische jaar en later op de kerkelijke feestdagen. Pasen moest natuurlijk wel op de juiste dag vallen.
'Breathe' - drawing - 27 x 21 cm | 2022
(…) Maar we komen overduidelijk niet uit met deze zogenaamde telling. Eerder ook al niet, daarom hebben ze tot twee keer toe de kalender vervangen, namelijk die van Julius Caesar (was 11 minuten en 14 seconden te lang, waardoor de seizoenen verschoven) en daarvoor de Romeinse kalender. Ook nu nog moeten we tijdens de zomer- en wintertijd een gekke stunt uithalen en vergeet vooral niet het totaal idiote schrikkeljaar één keer in de vier jaar. Zelfs met dit kunst- en vliegwerk blijken we nog nét niet helemaal synchroon te lopen met de natuur. De Maya's hebben overduidelijk wél om zich heen gekeken en zich niet volledig van de natuur om hen heen vervreemd toen ze besloten een telling te maken, waar dertien maanden uit voort zijn gekomen van 28 dagen die synchroon lopen met de maanfasen. Dertien maanden en een dag "buiten de tijd" (de Tun Uc).
Wat wij met zijn allen doen blijkt uitermate onnatuurlijk te zijn. We hebben een werk-leefritme ontwikkeld aan de hand van een productiebehoefte (eerst agrarisch, daarna industrieel en nu geautomatiseerd) en wij passen ons natuurlijk ritme daaraan aan. Een vrouw kan helaas niet om haar cyclus heen, al wordt het wel halsstarrig geprobeerd, want anders kan de vrouw niet meekomen in dat beruchte werk-leefritme. Ik zie de manager al zijn wenkbrauw ophalen: 'Hoezo, u heeft uw menstruatie en komt vandaag en morgen even niet op de zaak? Wat bedoelt u met even een pas op de plaats maken omdat het lichaam overuren maakt?' We leven zo systematisch dat het luisteren naar ons lichaam niet enkel iets is dat we verleerd hebben, maar ook niet wenselijk is gemaakt, want het past niet in de door ons gecreëerde structuur.
Het begint al op de basisschool, waar je als kind verplicht bent je vijf van de vijf ‘werk’dagen te melden, tenzij je ziek bent. En onder ziek zijn wordt niet verstaan dat je vandaag je hoofd er niet bij hebt of dat je het gevoel hebt meer buiten te willen zijn. Zie je het voor je: ‘Juffie, ik ga vandaag slootje springen. Daar vraagt het weer om. Vanavond als het afgekoeld is, lees ik dat boek wel en maak ik die sommetjes.’ We veren niet mee met wat er om ons heen gebeurt. We hebben onze agenda als leidraad en daar moet alles onder schikken. 'Laten we even onze agenda trekken’, alsof het een pistool is.
Mij viel laatst op tijdens een soort evaluatiegesprek dat ik behoorlijk monter en met een gezonde dosis optimisme de toekomst inkeek. Ik had best wel wat mooie inzichten opgedaan en wat zou me nog in de weg kunnen liggen? Ja, een week later lag er werkelijk nog steeds niets in de weg en toch was mijn mindset bijna 180 graden gedraaid. Ik was helemaal niet zo monter, niet zo positief. Ik had er zelfs moeite mee de dag door te komen en zin te hebben in iets van een toekomst (ik leg het er wat dik bovenop). Wat was er precies ondertussen gebeurd? Echt helemaal niets. Of toch wel? Ja, lichamelijk was er wel degelijk van alles aan de hand. Want de bewuste zwaarmoedige dag liep precies synchroon met de voordagen van mijn menstruatie. Fysiek stond ik in de wachtstand. Ik maakte me klaar voor een paar dagen opschoning van mijn huishouden en dat zijn pittige dagen.
Nu blijkt dat onze cyclus in te delen is in vier fasen en ze vragen allemaal om iets anders van ons, van onze omgeving en zelfs qua dieet. We zijn ons er alleen niet van bewust en behandelen iedere fase gelijk, omdat dat beter in de agenda past. En ja mannen, het is waar, want wat blijkt… in relatie met een vrouw (dat zijn die gekke wezens die jullie de helft van de tijd niet begrijpen) worden jullie hormonaal beïnvloed door 'haar' cyclus en daardoor geldt in feite voor jullie hetzelfde. Hè, wat vervelend dat die beïnvloeding van die vrouwen zo ver reikt. Het is toch niet te geloven! ;-) Afijn, opgelet, zowel mannen als vrouwen.
De vier maan-menstruatiefasen:
De menstruatiefase (dag 1-5) • Hormonen:oestrogeen en progesteron zijn op hun laagst • Energie: laag, introspectief, behoefte aan rust • Wat het lichaam vraagt: terugtrekken, reflecteren, loslaten (letterlijk en figuurlijk) • Voeding: warm, voedzaam, ijzerrijk — rode bieten, donkere bladgroenten, soep, maar ook: rood vlees (ijzer!), boterbouillon, eieren, vette vis zoals zalm of makreel. Het lichaam verliest ijzer en heeft bouwstoffen nodig. Dit is niet het moment voor licht en rauw. • Wat je zou moeten doen (maar wellicht niet doet): rust nemen, zachtere beweging, journaling
Folliculaire fase (dag 6-12) • Hormonen: oestrogeen stijgt, FSH stimuleert de follikels • Energie: opbouwend, creatief, nieuwsgierig, fris • Wat het lichaam vraagt: nieuwe projecten starten, brainstormen, sociale activiteiten • Voeding: licht, vers, gefermenteerd — plus: kip, vis, eieren. Lichtere eiwitten die de opbouwende energie ondersteunen. Gezonde vetten uit avocado, olijfolie, noten. • Dit is de "projectificeer"-fase — hier is de energie om te beginnen
Ovulatie (dag 13-16) • Hormonen: oestrogeen piekt, LH-piek triggert de eisprong, testosteron stijgt kort • Energie: op het hoogst, sociaal, communicatief, zelfverzekerd • Wat het lichaam vraagt: samenwerken, presenteren, netwerken, moeilijke gesprekken voeren • Voeding: rauw, licht, veel groenten en fruit — plus: vis, zeevruchten, lichtere vleessoorten. De vetbehoefte is hier lager maar eiwitten blijven belangrijk. Dit is de fase waarin je lichaam het minst zwaar belast hoeft te worden. • Dit is het moment voor diepgaande gesprekken en mooie events.
Luteale fase (dag 17-28) • Hormonen: progesteron stijgt (bereidt de baarmoeder voor), oestrogeen daalt • Energie: eerst nog goed, dan afnemend. De laatste dagen zijn de zwaarste • Wat het lichaam vraagt: afmaken wat begonnen is, opruimen, ordenen, naar binnen keren • Voeding: complexe koolhydraten, magnesiumrijk — plus: vette vis, eieren, donker vlees, volle zuivel, boter. Het lichaam bereidt zich voor op de menstruatie en heeft vetten en eiwitten nodig om progesteron aan te maken. Dit is de fase waarin je lichaam letterlijk om vet vraagt en chocolade ;-) • Dit is de fase die ik beschreven heb, waarvan die laatste twee dagen voelden als een 180 graden draai, oftewel: het gevoel de dag niet door te komen (en dus niet het moment om belangrijke beslissingen te nemen)
En als je cyclus stopt? Vrouwen die niet meer menstrueren — door de menopauze, een operatie, of de pil — hebben geen interne maandelijkse marker meer. Maar het lichaam blijft cyclisch. Je kunt bij jezelf naar dat ritme op zoek gaan, zelfs als je lichaam het ritme alleen nog maar subtiel laat horen.
Al met al zijn we met zijn allen flink van deze cyclische levensstijl afgedwaald. En zal ik je nog wat geks vertellen?
Ons jaar begon oorspronkelijk helemaal niet in januari, maar in maart.
De Japanners hadden in vroegere tijden flexibele uren. Een "uur" overdag was langer in de zomer (meer daglicht) en korter in de winter. En 's nachts andersom. De tijd paste zich aan de natuur aan, niet andersom. Ze hadden speciale klokken — wadokei — met verstelbare uurmarkeringen die per seizoen werden aangepast. Tijd was dus letterlijk cyclisch en vloeibaar.
En wij vrouwen lopen niet meer synchroon met de maancyclus sinds de intrede van kunstmatig licht en beeldschermen.
Stel ik zou wat meer rekening houden met mijn cyclus, hoe zou dat eruit moeten zien? Is dat inpasbaar in onze kalender, in onze agenda? Kunnen we ons systeem een beetje naar onze natuur toe ombuigen in plaats van andersom? En terwijl ik mijn agenda open, komt de realiteit binnen sijpelen… ik zal een Gregoriaans trukje uit moeten halen en in één beweging alles moeten omgooien of… of ik geef het een beetje tijd en doe het heel geleidelijk… wat als ik de maan laat spreken, dan wordt het snel duidelijk. De maan doet niets rigoreus, maar altijd heel geleidelijk…
Mocht je in een avontuurlijke fase zitten momenteel, dan is Omaria de plek voor jou!