Read the columns in English

reflecties

wekelijkse columns · bij elke column een van mijn werken

onder het oppervlakbeweeg eroverheen · klik op een thema

reflecties, gezondheid Xandra Dupper reflecties, gezondheid Xandra Dupper

ZOETHOUDERTJE

Het woord werd rond 1800 voor het eerst gebruikt, als men de geschiedenisboeken mag geloven. Baby's die in die tijd maar bleven huilen, kregen een speen ingesmeerd met suiker of een suikerzakje om aan te sabbelen, en werden daar rustig van. Nu snap je de uitdrukking 'wat een zoet kind' misschien ook beter. Wat mij betreft wordt in dit hele kleine stukje geschiedenis al duidelijk hoezeer het gewenst was, toen al, om de mens (de hele kleine mens zelfs) — tijdelijk — zijn mond te snoeren. En suiker was daarvoor een probaat middel.

Waarom is suiker zo verleidelijk? De behoefte eraan is van existentiële aard en onze hersenen zijn erop geprogrammeerd. Lang geleden was iets zoets vinden, in de vorm van fruit, zeldzaam, en het betekende twee dingen: snelle energie en veiligheid (tijdelijke opheffing van honger). En ook hier komt het woord dopamine weer om de hoek kijken, want dat is het 'willen'-stofje dat wordt aangemaakt zodra er suiker het menselijke systeem binnenkomt. Het drijft je naar de beloning toe en het wekt je verlangen op, verlangen naar meer. De grap is dus dat we biologisch worden zoetgehouden door Moeder Natuur. Voor overleving is het namelijk belangrijk ernaar op zoek te blijven gaan. (Bittere planten daarentegen waren vaak giftig — geen neurologische beloning.) Een 'feilloos' systeem dat goed werkte toen we onze voeding nog uit de natuur haalden en de signalen van ons lichaam beter begrepen. (…)

'Beautiful Jungle' — digital art collage from the You + Me series | 90 × 90 cm | 2016

Meer lezen
reflecties, kunst en filosofie, opvoeding Xandra Dupper reflecties, kunst en filosofie, opvoeding Xandra Dupper

EEN ANDER SOORT BEDRADING

ADHD | ADD

Ik heb besloten de koe eens bij de horens te vatten, want je kunt er niet meer omheen. De media staan er vol mee, bij ons thuis is het gespreksonderwerp, en op het schoolplein hoor ik kleine kinderen het woord ADHD net zo eenvoudig in de mond nemen als 'six-seven' (TikTok-trend, speciaal bedoeld om ouders volledig gek te maken). Vrijwel iedereen heeft het tegenwoordig, zo lijkt het.

En eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik ook even dacht dat ik het had. Mijn kind denkt al geruime tijd dat hij het heeft, wat we te danken hebben aan de sympathieke maar intense cabaretier Jochem Myjer, die hier regelmatig via Spotify door de speakers knalt (en als ik zeg 'knalt' overdrijf ik op geen enkele manier. Schijnt ook een ADHD-dingetje te zijn, veel en harde geluiden maken. Yep. Vinkje). Mijn man draagt, mede dankzij mijn huis-, tuin- en keukendiagnose, nu ook het label ADD. Zo heeft mijn hele gezin zich 'anders' verklaard en bewegen we volledig mee met de trend ;-)

fragment van 'Colored Spider in a Web' – mixed media 24 x 34 cm | 2021

Meer lezen
reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper

Rechtvaardigheid

Een groot rechtvaardigheidsgevoel klinkt bij uitstek als iets nobels, als iets wat gerechtvaardigd is, vind je niet? Zo sta ik er ook in en mijn kind en ik hebben beide precies dat. Een enorm groot rechtvaardigheidsgevoel. Maar de laatste tijd vraag ik me meer en meer af: wat houdt dat rechtvaardigheidsgevoel precies in? Wanneer heb je het en wanneer is het ook echt gerechtvaardigd om je erop te beroepen? In welke mate ook vooral.

Als ik namelijk eenmaal denk dat ik in mijn recht sta, aan de goede kant van het verhaal, dan graaf ik me als een pitbull in om de onderste steen boven te krijgen. Ieder detail, iedere observatie, iedere nuance moet aan bod komen en elk woord wordt door mij persoonlijk gewikt en gewogen. In dat proces vraag ik veel van een ander. Mij op zo'n moment proberen te volgen is voor vrijwel niemand haalbaar, want ik beweeg me als een forensisch rechercheur door het argument heen. Mij onderbreken heeft weer heel andere gevolgen, want ik heb de totale, voor mij complexe situatie bij lange na nog niet op tafel, dus even doorbijten nog. Ja, en dan rijst de vraag of met de fijne kam erdoorheen gaan je ook daadwerkelijk bij dat recht gaat brengen, nog voordat de ander instort van vermoeidheid en zijn of haar zenuwstelsel helemaal overspannen is geraakt. 'Agree to disagree' lijkt een zoveel volwassenere benadering van dit soort onenigheden.

‘Protecting’ mixed media | 21 x 30 cm | 2023

Meer lezen
Xandra Dupper Xandra Dupper

wie maakt de mooiste surprise?

Ik heb gelukkig nog net geen beteuterd kijkend kind gehad toen hij zijn zelfgemaakte Sinterklaassurprise voorzichtig tussen twee installaties schoof die niet hadden misstaan tijdens de Biënnale of welke kunsttentoonstelling dan ook. Geschokt kijk ik om me heen en vraag me met een schuldgevoel af of het de bedoeling was dat de ouders 'helpen'. Die memo heb ik gemist. Natuurlijk heb ik mijn kind geholpen met het uitwerken van het idee, het klaarzetten van alle knutselspullen. Ik heb alle praktische randzaken geregeld en ervoor gezorgd dat het gedicht ook daadwerkelijk de routemap is geworden van de surprise. Al met al best een beetje inzet van mijn kant, maar ik ben bang dat ik nog steeds tekortgeschoten ben. Hoe hebben die knutselprojecten dat niveau kunnen bereiken? (…)

(plaatje dankzij Midjourney)

Meer lezen