Read the columns in English

reflecties

wekelijkse columns · bij elke column een van mijn werken

onder het oppervlakbeweeg eroverheen · klik op een thema

reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper

TAAL ALS DE WERKELIJKHEID

Ik kom er steeds vaker achter dat er, nog voordat ik mijn zin heb uitgesproken, aan de overkant al een vertaalslag is gemaakt. En als het niet bevalt wat hij — een van mijn twee mannen — gedecodeerd heeft, dan is daar al sprake van de Sjaak-afhaakmethode, en kun je het wel vergeten dat hij je gehoord heeft, laat staan begrepen.

Nu kan het zijn dat mijn zinnen te lang zijn; daar word ik actief van beschuldigd, plus dat ik uiteraard te voorspelbaar ben. Ik begrijp dat goed. Zodra ergens in de zin het woord opruimen valt, zijn beide al afgehaakt bij op… maar ik kan net zo goed opschuiven bedoelen, oppotten, opzetten, oppassen… afijn, je snapt het wel. Ze zijn getraumatiseerd, en nu kan ik geen enkel woord dat met op- begint meer toepassen, want dan valt hun systeem gewoon acuut uit. Er zijn meer van dat soort woorden. 'Heb je even tijd?' is ook zo'n zin, waar ze direct van achteruitdeinzen en een overvolle agenda veinzen. Het blijkt dat we sommige dingen gewoon niet willen horen — en geloof me, ik ben daar net zo schuldig aan.

We trappen er te vaak in, vooral als we een ander weer eens willen uitleggen waarom iets is zoals het is, wat ons gevoel is, wat er daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. We gebruiken taal alsof die de werkelijkheid exact kan duiden, maar als we het goed onder de loep zouden nemen, groeit waarschijnlijk het besef dat taal slechts een instrument is — en soms een hele gebrekkige ook nog eens. Psychologen noemen dat naïef realisme: het idee dat wij de wereld zien zoals hij écht is, en dat wie het anders ziet dus wel onwetend of bevooroordeeld moet zijn — want als mijn woorden de werkelijkheid zíjn, dan moeten die van jou wel dwaling zijn. (…)

'Lost in My Head' – tekening 32 x 24 cm | 2021

Meer lezen
persoonlijk, reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper persoonlijk, reflecties, kunst en filosofie Xandra Dupper

De Socrates Manier

Ik stink er helaas soms in. Iemand stelt me een vraag en ik word zó enthousiast van het onderwerp dat ik honderduit aan het praten ben en pas na het afscheid me besef dat ik geen enkele vraag heb gesteld; dat ik vooral zelf heel veel aan het woord ben geweest; dat het zelfs zover ging dat ik (in datzelfde enthousiasme) het beetje feedback dat ik kreeg ook nog eens halverwege onderbroken heb om het 'aan te vullen', een vergelijkbare situatie te schetsen of bevestigend te zijn met een eigen verhaal erbovenop. Ik heb oprecht het gevoel dat ik de ander op deze wijze op zijn of haar gemak stel, omdat ik een stukje herkenning en blijk van begrip teruggeef. De bedoelingen zijn helemaal niet slecht, maar in de realiteit komt het erop neer dat ik op die momenten weinig ruimte laat voor de ander om mij hun verhaal te vertellen, zonder dat ik mijn kleurenwaaier ernaast houd. (…)

‘Each Layer Reveals it’s own Truth’ - digital graph art 25 x 17 cm | 2013

Meer lezen
magisch realisme, reflecties Xandra Dupper magisch realisme, reflecties Xandra Dupper

CONTACT

Op een blauwe maandag loop je 's avonds laat naar buiten en kijk je gefascineerd naar de sterrenhemel. Je herkent een aantal hemellichamen die je door de jaren heen al zoveel vaker hebt mogen bewonderen. Vliegtuigen flipperen hun nachtlichten naar je en alles lijkt voor een kort moment precies zo te zijn als het moet zijn. Een geruststellende gedachte vlak voordat je van plan bent dromenland in te gaan. Dan, als in een flits, zie je een klein helder lichtje een onlogische beweging maken. Niet een beweging zoals je die van vliegtuigen gewend bent, in één rechte lijn vooruit, maar schichtig heen en weer. Wat in hemelsnaam zou dat kunnen zijn, of heb je het je verbeeld? Dat kan zomaar. Het is laat tenslotte en je had eigenlijk allang in je bed willen liggen. Je knippert kort met je ogen en knijpt je wimpers samen als je nogmaals op dezelfde hoogte het luchtledige intuurt. Niets te zien. Natuurlijk niets te zien. Je wilt net schamper om jezelf gaan lachen, totdat je weer kort wordt opgeschrikt door eenzelfde beweging van licht. Een onmogelijke serie onverklaarbare verschijnselen heeft zich aan je geopenbaard. Je weet dat toeval zich niet twee keer op eenzelfde wijze aandient. Je stelt jezelf de vraag, de vraag die zoveel anderen zich ook al eens gesteld hebben. Wat als…

***

(…)

‘Contact’ - mixed media 21 × 28 cm | 2019

Meer lezen
reflecties, kunst Xandra Dupper reflecties, kunst Xandra Dupper

een en een is drie

Wij hebben onlangs de toypoedel van mijn zusje op bezoek gehad, een geweldig leuk beestje genaamd Pippa, die grappig genoeg net zo groot is als onze poes Streepje. Wij hebben in ons huis een vrij lange smalle gang die je van de galerie naar de woonkamer brengt en daar lag Streepje pontificaal middenin het pad. Pippa stond op zekere afstand van haar te piepen en steeds heen en weer te drentelen. Ze durfde er overduidelijk niet langs. Stiekem zijn ze gek op elkaar. Ze zijn van dezelfde leeftijd, jong, speels, wat kan er fout gaan, zou je denken. Naja..., als enthousiast met de staart zwaaien voor beide iets totaal anders betekent, best wel veel. En zo stuiven ze regelmatig uit elkaar, met de haren overeind omdat ze elkaar weer eens niet goed begrepen hebben. (…)

‘Home is Where the Heart Is’ - mixed media 30 × 21 cm | 2023

Meer lezen
Xandra Dupper Xandra Dupper

we zoeken allemaal naar verbinding

Gisteren had ik een bijzonder gesprek met een 'oorlogsverslaggever en Green Beret' uit Amerika en zijn partner, een dame uit Japan. Het onderwerp? Drugs en jongeren. Vreemd genoeg kwamen koetjes en kalfjes helemaal niet aan bod. Het toeval wilde – al is toeval natuurlijk relatief – dat dit precies het onderwerp is van mijn tweede boek in de serie Nachtreizigers.

De personages in mijn boek zijn jong. Hoewel drugs zeker niet het enige thema vormen, ben ik er voor mijn research wel diep ingedoken. Hierdoor kon ik het gesprek met deze gasten op niveau voeren. Het werd snel pijnlijk duidelijk hoe verstrekkend deze problematiek is en dat het jongeren uit alle culturen stevig in de greep heeft. Die groep is groter dan je zou vermoeden, zeker als je bereid bent alcohol ook als drug mee te rekenen. Als ik me de lessen maatschappijleer goed herinner, zou alcohol zelfs als harddrug gelden in vergelijking met marihuana. In het buitenland is er overigens weinig 'softs' aan marihuana; ook dat kwam in ons gesprek duidelijk naar voren. (…)

One flew over the Christmas tree | 21 × 30 cm [2023]

Meer lezen