een en een is drie
Wij hebben onlangs de toypoedel van mijn zusje op bezoek gehad, een geweldig leuk beestje genaamd Pippa, die grappig genoeg net zo groot is als onze poes Streepje. Wij hebben in ons huis een vrij lange smalle gang die je van de galerie naar de woonkamer brengt en daar lag Streepje pontificaal middenin het pad. Pippa stond op zekere afstand van haar te piepen en steeds heen en weer te drentelen. Ze durfde er overduidelijk niet langs. Stiekem zijn ze gek op elkaar. Ze zijn van dezelfde leeftijd, jong, speels, wat kan er fout gaan, zou je denken. Naja..., als enthousiast met de staart zwaaien voor beide iets totaal anders betekent, best wel veel. En zo stuiven ze regelmatig uit elkaar, met de haren overeind omdat ze elkaar weer eens niet goed begrepen hebben.
(…) Het blijkt dat mijn man en ik ook regelmatig ogenschijnlijk dezelfde houding aannemen, maar gek genoeg toch niet op één lijn zitten. We zijn van de andere soort. Dat blijkt nu. Als hij met zijn staart zwaait… (ahum… ‘Je kunt ook té ver gaan bij het slaan van een brug! Excusez...’) Ik heb er best lang over gedaan om dat te accepteren, me te realiseren ook. Ik bedoel: in eerste instantie hebben we veel van elkaar, toch, wij mannen en vrouwen? Maar, oeioei, dat heb ik toch behoorlijk fout ingeschat en misschien onderwaardeer ik ondanks alle voortschrijdend inzicht nog steeds de implicaties daarvan.
Noah, het hoofdpersonage in mijn tweede boek uit de serie 'Nachtreizigers', mag zich onderdompelen in alles wat vrouwelijk is, als hij zijn reis in de nacht maakt naar niets of niemand anders dan Eva. Huh? Niet naar een magisch eiland zoals Omaria? Nee, hij reist naar een andere wereld op een heel abstract niveau en mag door de ogen van een vrouw kennismaken met het leven. En dat blijkt op zoveel manieren spectaculair anders te zijn dat het hem al snel duizelt. Alle fysieke ontdekkingen die hij doet zijn indrukwekkend genoeg, maar het meeste wordt hij geraakt door de manier van denken van deze vrouw (dit meisje).
Ik ben met het boek nog niet eens op de helft, om over het herschrijfproces maar te zwijgen. Toch leek het me leuk om dit onderwerp met jullie te delen, deels ook omdat het mijn ogen heeft geopend, mede dankzij alle research die ik heb mogen doen omtrent verschillen tussen mannen en vrouwen. Denk aan verschillen in het brein, de fysiek en niet in de laatste plaats: de hormonen en andere activerende stofjes die door de hersenen en het lijf gieren. Je zou bijna denken dat we zelf weinig te bepalen hebben, maar dit is niet de plek of de tijd om een uitgebreide discussie over nature of nurture te gaan voeren (ander keertje doen?). Dit is vooral het moment om even stil te staan bij de grote verschillen tussen een man en een vrouw. En om daaruit te destilleren dat we elkaar dus niet altijd hoeven te begrijpen of het met elkaar eens hoeven zijn. Veelal is dat zelfs onmogelijk en levert het oneindig veel strijd op. Wat ik eruit gehaald heb tot dusver, is dat we elkaar kunnen aanvullen, als we eenmaal weten hoe dat onmogelijke dekseltje op dat potje precies past. Dus maken we elkaar knettergek, in de hoop meer en meer te gaan passen en uiteindelijk een en een is drie te worden.
‘Home is Where the Heart Is’ - mixed media 30 × 21 cm | 2023
Maar misschien moeten we het niet van één enkel potje en dekseltje hebben. Toen we het stamleven achter ons lieten, zijn we iets wezenlijks kwijtgeraakt. Nu woont één man en één vrouw met wel of geen kinderen in één huis, zonder echte achterban — behalve wat familie op afstand. Vroeger, in het kleine collectief, gingen de mannen op pad om te jagen en te verkennen. De vrouwen verzamelden zich thuis, organiseerden het kamp en vingen gezamenlijk de kinderen op. Iedereen in zijn kracht. (Hier kunnen feministen even flink op los, maar hoor me even uit… want ik bedoel het niet zo marginaal.) Nu gaat de vrouw die samenwerking aan met de man, die in principe meer bedraad is om eropuit te gaan en te jagen (lees: carrière maken en de wereld verkennen). De vrouw gaat er ook op uit, maakt ook carrière, en regelt daarbovenop alles wat thuis belangrijk is (samen met de man natuurlijk;-) Mega veel ballen in de lucht en niet iedereen altijd in zijn kracht. Want alles moet afgevinkt worden, dus je moet vliegende keep zijn, terwijl je misschien ergens in je hart meer een specialist bent. We zijn allemaal allrounders geworden, noodgedwongen!
Afijn, zonder nu traditioneel te willen doen — toch even terug naar het potje en dekseltje. Misschien gaat het helemaal niet om één dekseltje. Misschien is het meer een prachtige keramische pot die uit scherven bestaat, en die passend wordt gemaakt door heel veel stukjes in elkaar te puzzelen. Een klein collectief dat elkaar aanvult en gezamenlijk het gewicht draagt. Dan hoef je niet alles bij die ene persoon te zoeken en verdeel je de draagkracht. Misschien zijn die Japanners met hun kintsugi zo gek nog niet — gebroken stukken bij elkaar houden met goud, en er iets mooiers van maken dan het ooit was.
Ik heb niet de illusie dat ik dingen weet (eerder dat ik steeds beter weet dat ik niks weet), maar om het te zeggen met een mooie gevleugelde uitspraak van onze buren aan de andere kant van het water: 'I'm just throwing pasta at the wall to see if it sticks.' Met andere woorden: ik ben benieuwd hoe jullie hierover denken.