BOEREN IN HET BOS

Uit de serie Lichtpuntjes

Varkentjes. Ik kan er niets aan doen, ik vind ze geweldig, met hun prachtige, dikke, vreselijk vieze snuitjes, hun heerlijke geknor en hun gewroet in de aarde. Ze lijken zo speels en ongeremd. Daar ben ik dus van: van dat met modder bedekte speelplezier. Als mijn kind na een dag buiten spelen van boven tot onder vies is, licht mijn hart een beetje op, want dan kan hij het alleen maar heel leuk hebben gehad. En als ik die opeengestapelde varkens zie die in de bio-industrie als ons eten moeten dienen, gebeurt het tegenovergestelde en zakt de moed me in de schoenen. Wat is er van ons mensen geworden, dat we denken zo met onze dieren te moeten omgaan?

Nu ga ik hier niet lang en breed bij stilstaan, want deze column valt in de categorie 'lichtpuntjes'. Het doel is te laten zien wat wij mensen allemaal voor moois doen, welke prachtige initiatieven we nemen, en hoe we in staat zijn het leven om ons heen meer kleur te geven zonder alles per definitie naar onze hand te zetten.

De liefde voor het dier vindt uitdrukking in Boeren in het Bos, het bedrijf van Richard en Mariska. Ik kende ze niet, totdat ik bij mijn vaste voedselleverancier, de Graasboerderij in Sondel, speklapjes met deze naam in de vriezer zag liggen. Ik eet niet zoveel varkensvlees meer, precies om de reden die ik net gaf, maar ik ben er stiekem gek op, en mijn kind nog veel meer. Om hem te verwennen nam ik een pakje mee, en thuis bleek het de jackpot.

'Piggy' – tekening | 14 x 11 cm | serie Short 'n Sweet | 2026 (houten lijst, gefixeerd)

Bij mij aan tafel wordt nogal eens gekniesoord als ik gezond eten neerzet, maar nu was de smakelijkheid te horen tussen alle goedgestemde geluiden door. Er werd gegeten. En het idee dat de dieren die voor ons eten hun leven hadden gegeven, een zinvol, speels en goed leven hadden gehad, voegde iets toe aan de smaak — letterlijk en figuurlijk. Want ik weet zeker dat ik het kon proeven: de diversiteit van hun eten, hun vrije gewroet, het feit dat ze meer mochten zijn dan alleen voedsel op ons bord.

Dankbaar ben ik voor de inzet van dit varkenslievende stel, dat dit stukje vlees, en het gevoel dat we erbij hadden, mogelijk heeft gemaakt. Ze wonen in Nijeberkoop, op een steenworp van Appelscha, en hun kastanjebruine varkens mogen in familiegroepen door het bos lopen, waar vader varken het nest bouwt en de biggen bij hun moeder blijven. Dat is toch precies zoals het bedoeld is?

Ik zeg weleens gekscherend tegen mijn kind dat ik een big als huisdier wil, en iets in mij zou dat écht graag willen. Maar als hij dan helemaal enthousiast is geworden, moet ik hem toch teleurstellen met de feiten. Ons huis is niet de natuurlijke leefomgeving van een big. We zouden hem doodknuffelen (ook een manier ;-), maar dat is helaas niet genoeg voor een varken. Bij ons is geen gras, geen modder, geen veilige plek om een nest te bouwen, en — misschien nog wel het belangrijkste — zijn familie zou ontbreken. Wij zouden dat moeten zijn, maar de laatste keer dat ik knorde, was dat omdat ik iets te uitbundig moest lachen. Je snapt het wel.

Naast het tweetal in het bos met hun varkensfamilies zijn er ook twee mannen in de polder met een interessant project, en dat is goed nieuws in tweevoud. Zij zetten hun varkens in als natuurbeheerders: de varkens wroeten de woekerplanten uit het bos, en het vlees komt er als een cadeautje bij. De organisatie heet Bosvarken, en werkt onder andere samen met Staatsbosbeheer en de provincie Flevoland om woekerplanten als de Japanse duizendknoop en de reuzenberenklauw op lange termijn uit bepaalde gebieden te verwijderen. Daar schijnen varkens beter in te zijn dan machines, en bovendien verrijken ze met hun gewroet de grond in plaats van die kapot te rijden.

Aanstaande zondag, 4 oktober, kun je er gaan kijken: Arthur en Daniel houden dan open dag bij Centrum Stadslandbouw in Almere-Oosterwold. Ga eerst met je kinderen op zoek naar eikels en nootjes, want daar zijn die alleseters gek op — dan mogen ze die op de open dag aan de varkens voeren. (Neem bij de eikels alleen de bruine, en laat ze even drogen.) Hoe bijzonder is het dat deze varkens zo'n zinvolle taak hebben? Het schijnen erg slimme dieren te zijn, en het zou zomaar kunnen dat het ze wel bevalt om van nut te mogen zijn. 4 oktober is bovendien Dierendag, dus wees extra lief voor ze en alle andere beestjes om je heen…